ยาต้านฮอร์โมน

MTF = Male to female
การรักษาด้วย MTF ฮอร์โมน

คือการใช้ยาที่สามารถออกฤทธิ์ต้านฮอร์โมนเพศชาย (Testosterone) เพื่อทำให้ลดลักษณะของเพศชาย (Demusculinization) และ มีผลต่อการเพิ่มลักษณะความเป็นเพศหญิง (Feminization) ได้ในที่สุด

แบ่งเป็น 3 กลุ่ม คือ
1. Anti-androgen (ต้านฮอร์โมนเพศชาย)
2. Estrogen (ฮอร์โมนเพศหญิง)
3. Progesterone (ฮอร์โมนเพศหญิง)

1. Anti Androgen Therapy
– ยากลุ่มนี้ประกอบด้วย GnRH analogues, cyproterone, testosterone uptake inhibitors, high dose estrogen, progesterone, spironolactone
– Spironolactone เป็นยาที่แนะนำ เพราะ มีความปลอดภัยและราคาไม่แพง
a. ออกฤทธิ์โดยการยับยั้งการสร้าง testosterone และ block androgen receptors
b. สามารถใช้ยาตัวเดียวได้ หรือ อาจใช้ร่วมกับ estrogen

ผลข้างเคียงของยา (พบน้อยมาก)
– ขับปัสสาวะมากขึ้นเล็กน้อย
– โปตัสเซียมสูง
– เพิ่มการขับ โซเดียม แคลซียม และ คลอไรด์
– ความดันโลหิตสูง
– เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ

ข้อควระวังในการใช้ร่วมกับยาอื่น
หลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกับ digoxin, ACE inhibitors, K+ sparing diuretics, AT II receptor antagonist

2. Estrogen Therapy
– มีการซื้อ ขาย และใช้กันอย่างแพร่หลาย ในกลุ่มสาวประเภทสอง
– มีความเชื่อกันว่า “ยิ่งกินมากยิ่งได้ผลมาก”
– การให้ความรู้เรื่องความเสี่ยงและผลข้างเคียงของยา เป็นเรื่องที่จำเป็นมาก
– ยาที่มีใช้ คือ
a. Conjugated estrogen (Premalin)
b. Ethinyl estradiol (Estinyl)
c. 17 Beta estradiol (Estradiol)
d. Estogen transdermal (Estroderm, Climara)
e. Estradiol valerate injection
– Premalin เป็นยาใช้กันแพร่หลายมากที่สุด
– Transdermal estradiol ผลข้างเคียงเรื่องลิ่มเลือดอุดตัน (thromboembolism) น้อยกว่ายาอื่น แต่ยามีราคาแพง
– Ethinyl estradiol เกิดผลข้างเคียงเหมือนกับยาคุมกำเนิด (คลื่นไส้ ปวดศรีษะ บวม) มีปฏิกิริยากับการใช้ร่วมกับยาอื่นมาก
– Injection estrogen ใช้เป็นยาสำรองเพราะระดับในเลือดไม่คงที่ ทำให้ปรับยายาก
– สามารถใช้ estrogen ร่วมกับ Anti androgen ได้

หลักการใช้ estrogen
– Estrogen ทุกตัวเพิ่มความเสี่ยงต่อ ภาวะลิ่มเลือดอุดตัน และความเสี่ยงเพิ่มตามขนาดยาที่เพิ่ม
– Estrogen ทุกตัวออกฤทธิ์ที่เดียวกัน แต่ผลของยาในแต่ละคนแตกต่างกันไปในยาแต่ละชนิด
– ยาชนิดกินบริหารยาได้ง่ายกว่าในกรณีที่เกิดผลข้างเคียง เปรียบเทียบกับชนิดฉีดซึ่งอยู่ในร่างกายนาน 4 สัปดาห์หรือนานกว่า
– ผลการรักษามีความแตกต่างกันมาก ปัจจัยในการรักษาได้ผลดี คือ อายุน้อยและมีขนตามร่างกายน้อย
– สามารถลดขนาดยาได้เป็นขนาดต่ำสุด หลังจากผ่าตัดแปลงเพศ หรือ เกิดลักษณะเพศหญิงเต็มที่แล้ว (มักใช้เวลาหลังจาก 2 ปีหลังจากใช้ยาขนาดสูงสุด)
– หยุดยา 2 สัปดาห์ก่อนการผ่าตัดใหญ่ หรือในภาวะที่ไม่สามารถเคลื่อนไหวได้ และกลับมาใช้ใหม่ หลังจากสามารถเคลื่อนไหวได้เหมือนเดิมนาน 1 สัปดาห์

ข้อห้ามในการใช้ยา
– ในคนที่เป็นมะเร็งเต้านม
– มีประวัติโรคลิ่มเลือดอุดตัน (thormboembolism) หรือหลอดเลือดอุดตันรุนแรง (severe thrombophlebitis)

ข้อควรระวัง (ซึ่งควรควบคุมโรคหรือความผิดปกติให้ดีก่อนใช้ estrogen และอธิบายถึงความเสี่ยงรวมทั้งพิจารณาใช้ยาในขนาดต่ำ)
– ไขมันในเลือดสูง เบาหวาน สูบบุหรี่ โรคตับ โรคไต ลมชัก ปวดศรีษะไมเกรน โรคหัวใจ ประวัติมะเร็งเต้านมในครอบครัว

ผลของยา
– เต้านมโตขึ้น
– ไขมันสะสมแบบเพศหญิง (เช่น ตะโพก ก้น)
– ผิวหนังนุ่ม
– กดการสร้างฮอร์โมนเพศชาย

ผลข้างเคียง
– ผลข้างเคียงที่ได้รับการยืนยัน(Definite adverse effect)
1. ลิ่มเลือดอุดตัน (Deep vein thrombosis, Pulmonary embolism, other thromboembolism
2. ความดันสูง เบาหวาน
3. ปวดศรีษะ คลื่นไส้อาเจียน
4. Prolactinoma
5. ความต้องการทางเพศลดลง หรือเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ
6. การทำงานของตับผิดปกติ โรคของถุงน้ำดี
7. ความผิดปกติทางอารมณ์ ซึมเศร้า
8. เป็นสิว
9. Melasma (ผิวคล้ำขึ้น)
10. ระดับไขมันในเลือดผิดปกติ

– ผลข้างเคียงที่อาจเป็นไปได้(Possible adverse effect)
1. เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็ง
2. ตับอักเสบ
3. เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจวายเฉียบพลัน และโรคหลอดเลือดในสมอง

– เอสโตรเจนไม่สามารถทำให้:
1. เปลี่ยนเสียง
2. ลดขนาดลูกกระเดือก
3. ลดความยาวขององคชาต (แต่จะทำให้อ่อนตัวและดูเหมือนว่ามีขนาดเล็กลง)
4. เปลี่ยนโครงสร้างของกระดูก

อ้างอิงจาก ความรู้เบื้องต้นในการใช้ฮอร์โมนสำหรับ Male to Female Transgender โดย ภก. ผศ. ดร. สุระรอง ชินวงศ์, สายวิชาบริบาลเภสัชกรรม คณะเภสัชศาสตร์, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

3. Progesterone Therapy
– ชื่อยาที่ใช้: Medroxyprogesterone
– ถ้าใช้ยาในขนาดสูงจะออกฤทธิ์ต้านฮอร์โมนเพศชาย
– ใช้ในกรณีต่อไปนี้
a. ใช้ร่วมกับ estrogen เมื่อให้ยาขนาดสูงสุดแล้วได้ผลไม่เป็นที่น่าพอใจ
b. ไม่สามารถใช้ยาตัวอื่นได้

ข้อห้ามในการใช้ยา
– เหมือนกับการใช้ยา estrogen

ข้อควรระวัง
– เหมือนกับการใช้ยา estrogen และควรระมัดระวังให้มากในคนที่มีความผิดปกติทางด้านจิตใจ

ผลของยา
– เพิ่มฤทธิ์ของ estrogen ในการทำให้มีลักษณะของเพศหญิง

ผลข้างเคียง
– ระดับไขมันในเลือดผิดปกติ น้ำหนักเพิ่ม บวม อารมณ์หดหู่/หงุดหงิดง่าย มีขนหยาบขึ้นตามหน้าและร่างกาย

ขอบคุณภาพจากhttp://www.feidathai.com

Please follow and like us: